در نشست آسیب شناسی بحران فرونشست ها و ماموریت نوآوران و استارت آپ ها مطرح شد

کشیده شدن دامنه فرونشست به داخل کلانشهر اصفهان

کشیده شدن دامنه فرونشست به داخل کلانشهر اصفهان

به گزارش لیمو بلاگ مدیر کل دفتر مخاطرات زیست محیطی و مهندسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی، اصفهان را تنها کلانشهر کشور دانست که دامنه فرونشست به درون شهر نفوذ کرده است، اظهار داشت: علاوه بر آن دشت مهیار این استان با دارا بودن زیر ساخت های مهمی چون خط راه آهن، انتقال لوله پالایشگاه و جاده کمربندی از ۳۷ سال قبل تابحال با مخاطره فرونشست مواجه می باشد.


به گزارش ایسنا دکتر رضا شهبازی در نشست مجازی صدمه شناسی بحران فرونشست ها و مأموریت نوآوران و استارت آپ ها، پدیده فرونشست زمین را یک مشکل رسمی کشور دانست که همه آنرا پذیرفته اند، اضافه کرد: شناسایی پدیده فرونشست زمین در ارتباط با سال ۱۳۸۰ می‎ شود که در سال تصاویر ایستگاه های سازمان نقشه برداری جا به جایی هایی را در سطح زمین نشان می داد که در آن زمان مشخص نبود که این جا به جایی ناشی از خطای دستگاه است یا خیر.
وی افزود: ازاین رو این سازمان این مورد را به سازمان زمین شناسی بیان کرد و محققان سازمان زمین شناسی مطالعات وسیعی را در این حوزه آغاز کردند که نشان داد که این جا به جایی نه از بابت خطای دستگاه بلکه به علت خشکسالی های پی در پی بوده که در سالهای ۷۷، ۷۸ و ۷۹ در کشور رخ داده است و محققان سازمان با اجرای این مطالعات نخستین مستندات فرونشست زمین را تهیه کردند و در اختیار سازمان برنامه و بودجه قرار دادند.
شهبازی با اشاره به اینکه در سالهای ۸۴ و ۸۵ فناوری رادار در اختیار محققان قرار گرفت، افزود: با استفاده از این تکنولوژی دشت های مهم کشور مورد بررسی و پایش مجدد قرار گرفتند و نقشه‎ های فرونشست تهیه شده نشان داد که دشت رفسنجان، جنوب تهران، دشت فامنین همدان با پدیده فرونشست و فروچاله مواجهند.
مدیر کل دفتر مخاطرات زیست محیطی و مهندسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی پایش دوم دشت‎های کشور را در ارتباط با سال ۹۰ دانست و خاطرنشان کرد: در این مطالعات که تیمی از محققان سازمان زمین شناسی و همینطور تیمی بین المللی حضور داشتند، فرونشست بعنوان یک مخاطره معرفی شد؛ چون که در جنوب تهران فرونشست ۳۶ سانتی‎متری گزارش شد.
وی تصریح کرد: پس از این مطالعات در سال ۱۳۹۵ یک مرتبه دیگر کل دشت های کشور مورد بررسی قرار گرفتند که بیشینه فرونشست در دشت های کشور حدود ۱۵ تا ۱۷ سانتی متر بوده است و آخرین پایش این سازمان در ارتباط با سال ۹۸ می شود که اطلاعات آن در سال ۹۹ عرضه شد.
نتایج آخرین مطالعات درباره فرونشست
شهبازی ضمن اشاره به نتایج آخرین پایش انجام شده بر روی ۶۰۹ دشت کشور، توضیح داد: از تعداد ۶۰۹ دشت کشور، حدود ۵۰۰ دشت دارای آب‎های شیرین هستند و به جرات میتوان اظهار داشت که هم اکنون هیچ دشتی در کشور وجود ندارد که در آن آب شیرین موجود باشد ولی با پدیده فرونشست مواجه نباشد.
وی دلیل این امر را برداشت بی رویه آب از آبخوان ها و عدم مدیریت منابع آب ذکر کرد و خاطرنشان کرد: با عنایت به خشکسالی های پی در پی در کشور دور از انتظار نیست که در مطالعات سال آینده ما نشان داده شود که شهرهای شمالی گیلان و مازندران هم به جمع شهرهای درگیر با مخاطره فرونشست اضافه شده اند.
مدیر کل دفتر مخاطرات زیست محیطی و مهندسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی ضمن اشاره به نرخ فرونشست در نقاط مختلف کشور تصریح کرد: نتایج بررسی ما نشان داده است که بعنوان مثال در دشت های تهران نرخ فرونشست نسبت به ۵ سال قبل کمتر شده است، ولی وسعت آن افزایش پیدا کرده است. البته با این گفته نباید تصور کرد که فرونشست متوقف شده است، بلکه برداشت بی رویه آب همچنان ادامه دارد و لایه ها خود به بیشینه فرونشست رسیده اند.
شهبازی با تکیه بر این که به دام اصطلاح "نرخ فرونشست" نباید بیفتیم، افزود: نرخ فرونشست تنها و تنها یک مولفه است و به تنهایی پاسخگوی نرخ های فرونشست نیست، چونکه واحدهای ناهمگن زیر سطحی با فرونشست مواجهند.
به قول وی نرخ فرنشست مسیر انحرافی برای مدیریت فرونشست است.
سوگواره ای برای اصفهان
وی خطرناکترین استان کشور به لحاظ فرونشست را استان اصفهان عنوان نمود و اظهار داشت: این روند بگونه ای است که روزی نیست که برای ما پیام ناگواری از این استان در زمینه فرونشست ارسال نشود و اصفهان تنها کلانشهر کشور است که فرونشست به سمت درون شهر نفوذ کرده است.
وی کمربندی شاهین شهر، فرودگاه اصفهان و دشت مهیار را از مناطقی نام برد که درگیر مخاطره فرونشست زمین هستند، خاطرنشان کرد: فرونشست در حالی در دشت مهیار از ۳۷ سال قبل شروع شده که زیر ساخت های مهمی چون جاده ترانزیت تهران-اصفهان- شیراز در آن واقع است و تابحال چندین بار به علت فرونشست تخریب شده است. علاوه بر آن دکل های فشار قوی برق و خط راه آهن و خطوط انتقال پالایشگاه و بنزین از این منطقه عبور می کنند.
شهبازی افزود: شاید بتوان خارج شدن قطار از ریل را به مخاطره فرونشست مرتبط کرد؛ چون که خطوط ریل همانند باند فرودگاه نیست. باندهای فرودگاه بر مبنای استانداردها به اندازه ای مستحکم ساخته می شوند که سازه باند فرودگاه می تواند از این مخاطره عبور کند، ولی این امر درباره خطوط ریل قابل تسری نیست.
فرونشست در تهران
مدیر کل دفتر مخاطرات زیست محیطی و مهندسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی میانگین نرخ فرونشست در دشت تهران را حدود ۶ تا ۷ سانتی متر عنوان نمود و اضافه کرد: این که گفته می شود نرخ فرونشست زمین در تهران ۳۶ سانتی متر است، در ارتباط با بخشی از تهران و در چند سال قبل است و این رکورد در ارتباط با همه دشت تهران نیست.
وی افزود: اعلام این عدد برای نرخ فرونشست تهران و ارقام بالاتر از آن به شکلی آفت تبدیل گشته و باعث بی حس شدن مسؤولان شده است و این در شرایطی است که اگر در دنیا زمانی که نرخ فرونشست بالاتر از ۷گزارش شود، اعلام اخطار و خطر می دهند.
شهبازی با تکیه بر این که حتی فرونشست یک سانتی متری اثرات خویش را بر روی سازه ها نشان می دهد، تصریح کرد: ما تا با ماهیت چیزی آشنا نباشیم، نمی توانیم کار نماییم. فرونشست از یک منظر بدترین مخاطره است، چون نشست زمین به تدریج صورت می گیرد و زمانی متوجه آن می شویم که کار از کار گذشته و دیگر نمی توانیم کاری برای آن انجام دهیم.
وی مبحث فرونشست برای کشور را بسیار مهم توصیف کرد و اضافه کرد: نخستین راهکار برای علاج بخشی این مخاطره آن است که فرونشست را جلوی چشم مسؤولان و جامعه قرار دهیم و در این حوزه تنها انجام مصاحبه و انتشار آن در رسانه ها کافی نیست.
شهبازی به نقش استارت آپ ها در این عرصه اشاره نمود و اضافه کرد: هم اکنون انجام اندازه گیری آب های زیر زمینی از نیازهای تحقیقاتی این حوزه است؛ چون که وزارت نیرو توان این مطالعات را ندارد و شرکتهای استارت آپی می توانند در این حوزه ایده پردازی کنند.




منبع:

1400/06/10
12:06:41
5.0 / 5
336
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۳ بعلاوه ۳