وقتی جام جهانی با مرگبارترین زلزله های جهان گره خورد از مکزیک تا منجیل
لیمو بلاگ: جام جهانی فوتبال به عنوان بزرگ ترین رویداد ورزشی جهان، در دوره های مختلف نه فقط تحت تأثیر مسایل ورزشی و سیاسی، بلکه در مواردی تحت تأثیر رخدادهای طبیعی بزرگ نیز قرار گرفته است.
به گزارش لیمو بلاگ به نقل از خبر آنلاین، بررسی تاریخ ادوار جام جهانی نشان میدهد که بعضی از ویرانگرترین زمین لرزه های جهان، از زلزله ۹.۵ والدیویا در شیلی تا زلزله مرگبار مکزیکوسیتی و زلزله منجیل ایران، یا در آستانه برگزاری این مسابقات رخداده اند یا هم زمان با جریان رقابت ها، بر زندگی میلیونها نفر سایه انداخته اند. این همزمانی ها گاه برنامه ریزی و میزبانی مسابقات را با چالش های جدی مواجه کرده و گاه به بخشی از حافظه جمعی ملت ها تبدیل گشته است.
مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی، با اشاره به همزمانی بعضی از مهم ترین زمین لرزه های تاریخ معاصر با برگزاری مسابقات جام جهانی فوتبال، می گوید: بزرگ ترین زلزله ثبت شده تاریخ، زلزله ۲۲ مه ۱۹۶۰ والدیویا در شیلی، قبل از برگزاری جام جهانی ۱۹۶۲ این کشور رخ داد.
او توضیح می دهد: زلزله والدیویا با بزرگای ۹.۵ شیلی را لرزاند و تخریب ناشی از آن موجب بازبینی کامل در سازماندهی مسابقات شد. در ابتدا، شهرهایی مانند تالکا، کونسپسیون، تالکاهوانو و والدیویا نیز برای میزبانی مسابقات انتخاب شده بودند، اما خسارات شدید زلزله آنها را کاملا غیرقابل استفاده نمود. شهر های دیگری مانند آنتوفاگاستا و والپارایسو نیز به علت محدودیت های مالی در رابطه با کوشش برای بازسازی، وادار به انصراف از میزبانی شدند.
زارع ادامه می دهد: کارلوس دیتبورن، رییس کمیته سازماندهی جام جهانی، با این جمله معروف ملت را به حرکت درآورد: «چون هیچ چیز نداریم، همه کارها را انجام خواهیم داد.» با تلاش فراوان، ورزشگاه های وینا دل مار و آریکا بازسازی شدند و شرکت مس برادن اجازه استفاده از ورزشگاه خود در رانکاگوا را داد. در نهایت این مسابقات با موفقیت تنها در چهار مکان؛ سانتیاگو، وینا دل مار، رانکاگوا و آریکا برگزار شد.
او با اشاره به شروع جام جهانی ۱۹۷۰ مکزیک می گوید: در روز شروع این رقابت ها، یکشنبه ۳۱ مه، زلزله ای به بزرگای ۷.۹ در دریا و در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری یک بندر ماهیگیری بزرگ در پرو رخ داد. شهر های ساحلی نزدیک مرکز زلزله و شهر های دره رودخانه سانتا در شرق بیشترین لطمه را دیدند. چیمبوت، در شمال کاسما، نزدیک به 3000 کشته داد و ۷۰ تا ۸۰ درصد سازه های آن گرفتار خسارت شدید شد.
سال جام جهانی زلزله بزرگا ۱۹۶۰ شیلی ۱۹۶۲ والدیویا، شیلی ۹.۵ ۱۹۷۰ مکزیک ۱۹۷۰ سواحل پرو ۷.۹ ۱۹۷۸ آرژانتین ۱۹۷۸ تسالونیکی، یونان ۶.۵ ۱۹۸۲ اسپانیا ۱۹۸۲ السالوادور ۷.۳ ۱۹۸۵ مکزیک ۱۹۸۶ مکزیکوسیتی، مکزیک ۸.۱ ۱۹۹۰ ایتالیا ۱۹۹۰ منجیل–رودبار، ایران ۷.۳ ۲۰۰۲ کره جنوبی–ژاپن ۲۰۰۲ چنگوره (آوج)، ایران ۶.۳ ۲۰۲۶ آمریکا–مکزیک–کانادا ۲۰۲۶ غرب کوبا ۶.۱
این پژوهشگر زلزله در رابطه با جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین نیز توضیح می دهد: هم زمان با برگزاری این مسابقات، زلزله سال ۱۹۷۸ تسالونیکی یونان با بزرگای ۶.۵ در ۲۰ ژوئن ۱۹۷۸ خسارات گسترده ای به بار آورد و ۴۵ نفر در این حادثه جان خویش را از دست دادند. خسارت این زلزله بین ۲۵۰ میلیون تا یک میلیارد دلار به قیمت همان سال برآورد شد.
زارع می گوید: در جریان جام جهانی ۱۹۸۲ اسپانیا نیز زلزله ای با بزرگای ۷.۳ در السالوادور در ۱۹ ژوئن ۱۹۸۲ رخ داد که دست کم ۴۰ کشته بر جای گذاشت و سبب خسارات گسترده و زمین لغزش در جنوب سان سالوادور و همینطور خسارات قابل توجهی در جنوب شرقی گواتمالا شد.
او با اشاره به یکی از مهم ترین نمونه های همزمانی زلزله و جام جهانی ادامه می دهد: حدود هشت ماه قبل از شروع جام جهانی ۱۹۸۶ مکزیک، در ۱۹ سپتامبر ۱۹۸۵ ساعت ۷: ۱۸ صبح، ساکنان مکزیکوسیتی با زلزله ای به بزرگای ۸.۱ از خواب پریدند. این رخداد از قوی ترین زلزله هایی بود که تابحال در این منطقه ثبت شده است. در این حادثه 3000 ساختمان در مکزیکوسیتی تخریب و ۱۰۰ هزار ساختمان لطمه دید. ۱۰ هزار نفر برحمت ایزدی رفتند، ۳۰ هزار نفر زخمی شدند و هزاران نفر دیگر بی خانمان شدند.
زارع تأکید می کند: رخداد زلزله ۸.۱ مکزیک در ۱۹ سپتامبر ۱۹۸۵، تنها هشت ماه قبل از جام جهانی فوتبال ۱۹۸۶، موانع لجستیکی، اقتصادی و اجتماعی ـ سیاسی عظیمی را برای حفظ جایگاه این کشور بعنوان میزبان ایجاد کرد. میزبانی یک تورنمنت بین المللی فوتبال با ۲۴ تیم در شرایط عادی نیز خیلی دشوار است و انجام آن هشت ماه بعد از یک فاجعه بزرگ شهری، موانع بی سابقه ای را به وجود آورد.
برای ایرانیان، رخداد زمین لرزه ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ منجیل با بزرگای ۷.۳ که هم زمان با برگزاری مسابقات جام جهانی بود، یادآور حادثه ای خیلی تلخ است.
به قول او، یکی از پرسش های اساسی این بود که آیا زیرساخت های اصلی ورزشی بدون لطمه باقیمانده اند یا خیر. ارزیابی های مهندسی نشان داد ورزشگاه های بزرگ، همچون ورزشگاه آزتکا و ورزشگاه المپیک یونیورسیتاریو، هیچ لطمه ساختاری بحرانی ندیده اند. فیفا به رهبری ژائو هاولانژ و کمیته سازماندهی مکزیک با انجام بازرسی های فوری تلاش کردند به افکار عمومی جهان اطمینان دهند و محلهای مسابقات را ایمن اعلام نمودند. آنها قاطعانه هرگونه پیشنهاد برای جابه جایی یا تعویق مسابقات را رد کردند.
زارع ادامه می دهد: این زلزله حدود ۳ تا ۴ میلیارد دلار خسارت مستقیم به بار آورد. در همان حال، میلیونها دلار صرف آماده سازی مسیرهای گردشگری، مراکز رسانه ای، تدارکات فرودگاهی و امنیت ورزشگاه ها شد، در صورتیکه هزاران قربانی زلزله در شهر های چادری با دسترسی محدود به آب شرب و مسکن آواره مانده بودند.
او می افزاید: واکنش های سیاسی و ناآرامی های اجتماعی، نابرابری میان سرمایه گذاری های ورزشی نخبگان و کمک های بشردوستانه مردمی را برجسته کرد و خشم عمیق داخلی را برانگیخت. واکنش کند و نامرتب حزب حاکم انقلابی نهادی (PRI) شهروندان را وادار به تشکیل تیپ های نجات و بازسازی مستقل کرد. این شبکه های مردمی جمعیت حاشیه نشین را سیاسی کردند.
به قول زارع، خود جام جهانی نیز به صحنه ای برای مخالفت تبدیل شد. در مراسم افتتاحیه ورزشگاه آزتکا، رئیس جمهوری دلا مادرید با صدای بلند از جانب جمعیت هو شد. شهروندان از حضور رسانه های بین المللی برای اعتراض استفاده کردند و رویدادی را که قرار بود نمادی از بهبود ملی باشد، به محلی برای انتقاد از بی عملی دولت در قبال نتایج زلزله تبدیل کردند.
این استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی با اشاره به جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰ ایتالیا می گوید: برای ایرانیان، رخداد زمین لرزه ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ منجیل با بزرگای ۷.۳ که هم زمان با برگزاری مسابقات جام جهانی بود، یادآور حادثه ای خیلی تلخ است. فوتبال ناخواسته اهمیت بالای ی در نجات جان هزاران نفر ایفا کرد؛ اشخاصی که برای تماشای مسابقه برزیل و اسکاتلند بیدار مانده بودند.
سه روز قبل از شروع جام جهانی ۲۰۲۶ آمریکا، مکزیک و کانادا، زلزله ای با بزرگای ۶.۱ در غرب کوبا سبب وحشت تیم های شرکت کننده مستقر در کمپ ها شد.
او توضیح می دهد: شهر های رودبار، منجیل و لوشان بهمراه بیشتر از ۷۰۰ روستا تقریبا به صورت کامل با خاک یکسان شدند. این فاجعه منجر به مرگ حدود ۱۵ هزار و ۸۰۰ نفر، زخمی شدن ۶۰ هزار نفر و بی خانمانی حدود ۱۰۰ هزار نفر شد.
زارع در ادامه به روایت زنده یاد عباس کیارستمی از این فاجعه اشاره می کند و می گوید: این فیلمساز شهیر ایرانی فورا بعد از زلزله به منطقه لطمه دیده سفر کرد تا بازیگران جوان فیلم «خانه دوست کجاست» را پیدا کند. این سفر الهام بخش ساخت شاهکار بعدی او، «زندگی و دیگر هیچ...» شد.
او ادامه می دهد: یکی از مضامین اصلی این فیلم آن است که در بین ویرانه ها، آوار و اندوه عظیم، بازماندگان درحال همکاری برای نصب یک آنتن تلویزیونی موقت بر روی تپه دیده می شوند. آنها با وجود از دست دادن خانه ها و اعضاء خانواده خود، مصمم هستند سیگنال پخش را برای تماشای مسابقه مرحله حذفی جام جهانی ۱۹۹۰ میان آرژانتین و برزیل دریافت نمایند.
زارع با اشاره به جام جهانی ۲۰۰۲ کره جنوبی و ژاپن می گوید: هم زمان با برگزاری این رقابت ها، زلزله چنگوره (آوج) در اول تیر ۱۳۸۱ با بزرگای ۶.۳ در غرب روستای آبگرم رخ داد. بیشترین خسارات در روستاهای آبدره و چنگوره به ثبت رسید. این زلزله ۲۳۳ کشته، حدود ۱۵۰۰ زخمی و بیشتر از ۵۰ هزار بی خانمان بر جای گذاشت.
او در انتها با اشاره به رخدادهای اخیر می گوید: سه روز قبل از شروع جام جهانی ۲۰۲۶ آمریکا، مکزیک و کانادا، زلزله ای با بزرگای ۶.۱ در غرب کوبا سبب وحشت تیم های شرکت کننده مستقر در کمپ ها شد. روز دوشنبه ۸ ژوئن ۲۰۲۶، برابر با ۱۸ خرداد ۱۴۰۵، این زمین لرزه به اندازه ای قدرتمند بود که لرزش های قابل توجه آن در فلوریدای جنوبی و مرکزی نیز احساس شد.
به قول زارع، در محل استقرار تیم پرتغال در پالم بیچ گاردنز و همینطور در کمپ تیم ملی انگلیس در اورلاندو که قبل از دیدار دوستانه مقابل کاستاریکا مستقر بود، لرزش زمین به وضوح احساس شد و سبب نگرانی و وحشت اعضاء تیم ها شد.
این مطلب لیمو بلاگ را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط در لیموبلاگ
نظرات بینندگان لیموبلاگ در مورد این مطلب