شروع فعالیت صندوق های ارزی از ماه آینده 2 بانک بزرگ در آستانه گرفتن مجوز
لیمو بلاگ: اقتصاد ایران در آستانه ورود یک ابزار تازه به سبد سرمایه گذاری است؛ صندوق های سرمایه گذاری در دارایی های ارزی با درآمد ثابت که مقرر است اولین نمونه آن تا پایان شهریورماه فعالیت خودرا شروع کند.
به گزارش لیمو بلاگ به نقل از خبر آنلاین، اقتصاد ایران در آستانه ورود یک ابزار تازه به سبد سرمایه گذاری است؛ صندوق های سرمایه گذاری در دارایی های ارزی با درآمد ثابت که مقرر است اولین نمونه آن تا پایان شهریورماه فعالیت خویش را شروع کند.
ایسنا در خبری نوشت: به قول رییس کل بانک مرکزی، تابحال هشت بانک برای تاسیس این صندوق ها درخواست داده اند که دو بانک بزرگ در مراحل غائی گرفتن مجوز قرار دارند.
این صندوق ها مقرر است ارزهای خرد و راکد مردم را از نگهداری غیرفعال یا ورود مستقیم به بازار ارز خارج و بسمت تامین مالی پروژه های مولد و صادرات محور هدایت کنند؛ با این وجود، یک پرسش کلیدی بازهم باقی است؛ آیا سود ارزی می تواند آن قدر جذاب باشد که سرمایه گذار را از بازارهای سنتی مانند طلا و ارز بسمت این ابزار جدید بکشاند؟
اقتصاد ایران در حالی با توسعه ابزارهای مالی ارزی روبه رو شده که برای سال ها یکی از خلأهای بازار سرمایه، نبود ابزار رسمی و نظام مند برای سرمایه گذاری مستقیم مبنی بر ارز بوده است.
اکنون صندوق های سرمایه گذاری در دارایی های ارزی با درآمد ثابت مقرر است این خلا را تا حدی پر کنند؛ صندوق هایی که بر خلاف صندوق های معمول ریالی، سرمایه گذاری، سود و بازپرداخت اصل سرمایه در آنها ماهیت ارزی دارد.
این ابزار در واقع نقطه اتصال بازار پول، بازار سرمایه و بازار ارز است. چارچوب فعالیت آن نیز با همکاری بانک مرکزی، سازمان بورس و مرکز مبادله ارز و طلای ایران طراحی شده و بر مبنای مقررات موجود، منابع صندوق ها باید در دارایی های ارزی مشخصی مانند سپرده های ارزی، اوراق ارزی و گواهی سپرده خاص ارزی قرار گیرد.
اولین صندوق تا پایان شهریور می آید
در این زمینه رییس کل بانک مرکزی از شروع فعالیت اولین صندوق سرمایه گذاری در دارایی های ارزی با درآمد ثابت تا پایان شهریورماه آگاهی داده است.
همتی ضمن اشاره به مصوبه هیأت عالی بانک مرکزی اظهار کرده که صندوق های سرمایه گذاری ارزی با هدف جذب منابع ارزی خرد در دسترس عموم مردم و هدایت این منابع بسمت تاببمین مالی پروژه های مولد اقتصادی ایجاد می شوند.
به گفته وی، راه اندازی این صندوق ها در جهت توسعه ابزارهای مالی ارزی، تعمیق بازارهای مالی و ایجاد بسترهای جدید برای مشارکت مردم در سرمایه گذاری های ارزی به انجام می رسد.
رئیس کل بانک مرکزی همین طور تاکید کرده است که صندوق های سرمایه گذاری ارزی به شکل همزمان تحت نظارت بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت خواهند کرد؛ موضوعی که از منظر سیاستگذار مقرر است به شفافیت، انتظام بخشی و صیانت از حقوق سرمایه گذاران کمک نماید.
همتی از وجود هشت درخواست برای تاسیس این صندوق ها در بانک مرکزی آگاهی داده و گفته که اکنون دو بانک بزرگ در مراحل غائی دریافت مجوز قرار دارند و انتظار می رود یکی از آنها بعد از تکمیل فرآیندهای قانونی تا پایان شهریورماه فعالیت خویش را شروع کند.
این خبر در حالی اعلام می شود که اولین مجوز تاسیس صندوق سرمایه گذاری در دارایی های ارزی با درآمد ثابت ارزی پیش از این برای بانک ملت صادر شده بود. این بانک از راه شرکت تامین سرمایه خود، موافقت اصولی سازمان بورس و مجوز بانک مرکزی را جهت راه اندازی این صندوق دریافت کرده است.
منابع صندوق کجا می روند؟
اما بخش مهم تر ماجرا سمت دیگر این صندوق هاست؛ یعنی جایی که ارزهای جمع آوری شده مقرر است سرمایه گذاری شوند.
طبق مقررات، صندوق های ارزی می توانند در اوراق ارزی و گواهی سپرده مدت دار ویژه سرمایه گذاری خاص ارزی سرمایه گذاری کنند و بخشی از منابع نیز می تواند در سپرده های ارزی قرار گیرد.
همچنین صندوق ها می توانند در بعضی ابزارهای ارزی نقش متعهد پذیره نویسی یا متعهد خرید را ایفا کنند.
هدف سیاستگذار از طراحی این سازوکار، فقط ایجاد یک محصول جدید برای سرمایه گذار نیست. در واقع مقرر است ارز موجود در دست مردم و کنشگران اقتصادی به منابع تامین مالی تبدیل گردد.
این موضوع بخصوص برای صنایع صادرات محور اهمیت دارد. شرکتی که برای توسعه ظرفیت تولید خود به ارز نیاز دارد، می تواند از راه انتشار اوراق ارزی یا سایر ابزارهای مجاز، منابع لازم را جذب نماید و صندوق های ارزی نیز یکی از مسیرهای تامین این منابع باشند.
صندوق ارزی یا صندوق طلا؟
یکی از اولین پرسش ها در رابطه با این ابزار جدید، احتمال رقابت آن با صندوق های طلاست؛ بخصوص در شرایطی که صندوق های طلا طی سالهای اخیر به یکی از ابزارهای پرطرفدار سرمایه گذاری در ایران تبدیل گشته اند. اما کارشناسان صراحتا این دو ابزار را قابل مقایسه نمی دانند.
این تفکیک از نظر اقتصادی نیز قابل دفاع است. صندوق طلا در نهایت ابزاری برای قرار گرفتن در معرض قیمت طلاست و بازده سرمایه گذار می تواند از افزایش قیمت طلا و فاکتورهای مؤثر بر آن ناشی شود. در مقابل، صندوق ارزی عمدتا برای سرمایه گذاری مبنی بر ارز و کسب بازده ارزی از دارایی های با درآمد ثابت طراحی شده است.
یک تحلیل پخش شده در رابطه با این ابزار نیز تاکید می کند که صندوق های ارزی و صندوق های طلا لزوماً رقیب مستقیم یکدیگر نیستند؛ چونکه گروهی از سرمایه گذاران بدنبال بازده ناشی از افزایش قیمت طلا و ارز هستند و گروه دیگری ممکنست سود ارزی با نوسان کمتر را ترجیح دهند.
یک ابهام مهم؛ ارز مردم چه طور وارد صندوق می شود؟
اینجا یکی از مهم ترین نقاط قوت و با این وجود چالش های صندوق ارزی ظاهر می شود. سرمایه گذاری در این صندوق ها با ریال ممکن نیست. سرمایه گذار باید ارز اسکناس یا حواله ارزی در اختیار داشته باشد.
منابع ارزی غیرصادراتی اضافه بر تعهدات ارزی صادراتی و ارزهای دارای منشاء خارجی نیز در قالب مقررات می توانند وارد این صندوق ها شوند؛ اما استفاده از ارز حاصل از صادرات که مشمول تعهد ارزی است، ممنوعست.
در نتیجه، مخاطب اصلی این صندوق ها در اولین مرحله کسی است که از قبل ارز در اختیار دارد یا حاضر است برای سرمایه گذاری، ارز تهیه نماید.
همین مسئله همان نکته ای است که همتی نیز به آن اشاره نموده است.
وی باور دارد از آنجائیکه صندوق ها فقط با ارز کار می کنند، اشخاصی که مشتاق سرمایه گذاری در آنها هستند یا باید از ارز موجود خود بهره گیرند یا مبادرت به خرید ارز کنند؛ بدین سبب افزایش تقاضا در بازار ارز بنابراین راه اندازی این صندوق ها «دور از انتظار نخواهد بود».
این موضوع یکی از مهم ترین ملاحظات سیاست گذاری است. اگر بخش قابل توجهی از متقاضیان صندوق های ارزی، ارز موجود در دست خویش را وارد صندوق کنند، ابزار جدید می تواند به جذب منابع ارزی موجود کمک نماید. اما اگر سرمایه گذاران برای ورود به صندوق، ابتدا مبادرت به خرید ارز کنند، ممکنست در کوتاه مدت بخشی از تقاضای بازار ارز را افزایش دهد.
بنابراین اثر این صند وق ها بر بازار ارز، تا حد زیادی به این بستگی دارد که چه مقدار از منابع صندوق ها از ارزهای راکد و موجود تامین شود و چه میزان از آن از راه خرید جدید ارز شکل بگیرد.
۳ معیار تعیین کننده؛ بازده، ریسک و نقدشوندگی
با وجود تمام مزایای این ابزار، موفقیت صندوق های ارزی در نهایت به سه شاخص بستگی دارد: بازده، ریسک و نقدشوندگی. همتی نیز ضمن اشاره به همین منطق تاکید کرده است که سرمایه گذار هنگام انتخاب هر ابزار مالی این سه شاخص را درنظر می گیرد و صندوق ارزی نیز باید بتواند انتظارات او را در این سه حوزه برآورده کند.
در مورد بازده، سرمایه گذار باید ببیند سود ارزی صندوق در مقایسه با انتخابهای دیگر مانند سپرده ارزی، خرید مستقیم ارز، صندوق طلا یا سایر ابزارهای سرمایه گذاری تا چه حد جذاب است.
در حوزه ریسک نیز باید کیفیت دارایی های صندوق، اعتبار ناشران اوراق، ضمانت ها و عملکرد مدیر صندوق بررسی شود.
اما شاید مهم ترین موضوع در آغاز فعالیت این صندوق ها، نقدشوندگی باشد. سرمایه گذاری که ارز خویش را وارد صندوق می کند باید اطمینان داشته باشد که در زمان نیاز می تواند بدون دردسر و با هزینه معقول واحدهای خویش را ابطال کرده و ارز خویش را دریافت کند.
به همین دلیل، در ساختار برخی صندوق های نخستین، بانک به عنوان ضامن نقدشوندگی نیز نقش دارد. در صندوق ارزی بانک ملت، برای مثال، بانک ملت به عنوان مدیر ثبت، مدیر عملیات ارزی و ضامن نقدشوندگی و شرکت تامین سرمایه بانک ملت به عنوان مدیر صندوق معرفی شده اند.
آیا ارزهای خانگی به تولید می رسند؟
یکی از اهداف اصلی سیاستگذار از طراحی این ابزار، فعال کردن منابع ارزی راکد است؛ منابعی که ممکنست در چارچوب اسکناس در اختیار خانوارها یا کنشگران اقتصادی قرار داشته باشند و اکنون نقش مستقیمی در تامین مالی تولید ندارند. اگر این منابع وارد صندوق شوند، در سطح کلان می توانند از یک دارایی غیرفعال به منبع تامین مالی تبدیل شوند.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می کند که اقتصاد ایران با محدودیت منابع ارزی و دشواری تامین مالی پروژه های بزرگ روبرو است. صندوق ارزی می تواند بخشی از این شکاف را از مسیر بازار سرمایه پر کند؛ البته مشروط به آنکه منابع واقعا بسمت پروژه های مولد و ارزآور هدایت بشوند.
همتی نیز در رابطه با همین مساله محتاطانه سخن گفته و تاکید کرده است که برای قضاوت در رابطه با نقش صندوق ها در تامین مالی صنایع، بخصوص صنایع صادرات محور، هنوز زود است و باید دید در امیدنامه صندوق ها چه سازوکاری پیش بینی شده و مدیران چه طور منابع را مدیریت خواهند کرد.
این نکته شاید مهم ترین بخش ماجرا باشد. صرف ایجاد یک صندوق، به مفهوم تامین مالی موفق تولید نیست؛ کیفیت اختصاص منابع، نرخ بازده پروژه ها، ضمانت بازپرداخت و شفافیت عملکرد صندوق تعیین می کند که این ابزار در نهایت به یک کانال واقعی تامین مالی تبدیل می شود یا فقط به محصولی جدید برای سرمایه گذاری ارزی محدود خواهد ماند.
۲۱۷
خلاصه اینکه صندوق طلا در نهایت ابزاری برای قرار گرفتن در معرض قیمت طلاست و بازده سرمایه گذار می تواند از افزایش قیمت طلا و عامل های مؤثر بر آن ناشی شود. سرمایه گذاری که ارز خویش را وارد صندوق می کند باید اطمینان داشته باشد که در زمان نیاز می تواند بدون دردسر و با هزینه معقول واحدهای خویش را ابطال کرده و ارز خویش را دریافت کند. در صندوق ارزی بانک ملت، به عنوان نمونه، بانک ملت به عنوان مدیر ثبت، مدیر عملیات ارزی و ضامن نقدشوندگی و شرکت تامین سرمایه بانک ملت به عنوان مدیر صندوق معرفی شده اند.
منبع: ladyshal.ir
این مطلب لیمو بلاگ را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط در لیموبلاگ
نظرات بینندگان لیموبلاگ در مورد این مطلب