آیا اسکرین شات و فایل صوتی در دادگاه قابل استناد است؟
به گزارش لیمو بلاگ، اسکرین شات و فایل صوتی قابلیت استناد در دادگاه را دارند، اما به تنهایی دلیل قطعی محسوب نمی شوند و اصالت و انتساب آنها باید احراز شود.
به گزارش لیمو بلاگ به نقل از خبر آنلاین، با گسترش استفاده از پیام رسان ها و رسانه های اجتماعی و افزایش نقش ابزارهای دیجیتال در تعاملات روزمره، ادله الکترونیکی بیشتر از گذشته در پرونده های قضایی مورد استناد قرار می گیرند. از اسکرین شات پیام ها و مکاتبات گرفته تا فایل های صوتی و تصویری، این داده ها می توانند در فرایند رسیدگی قضایی مورد توجه قرار گیرند؛ با این وجود، امکان جعل، دستکاری و حتی شبیه سازی محتوا با استفاده از هوش مصنوعی، مسئله احراز اصالت این ادله را به یکی از موضوعات مهم حقوقی تبدیل نموده است.
مهر نوشت: علیرضا رستم زاده رنانی، مدیر دفتر مطالعات حقوق و هوش مصنوعی مرکز وکلا ضمن اشاره به اعتبار ادله الکترونیکی در دادگاه ها اظهار داشت: اسکرین شات پیام های موجود در پیام رسان های خارجی قابل ارایه و استناد در دادگاه است، اما به تنهایی دلیل کافی برای اثبات یک ادعا محسوب نمی شود و اصالت آن باید با بررسیهای فنی و کارشناسی احراز شود.
داده پیام فقط به علت الکترونیکی بودن قابل رد نیست
این حقوقدان و پژوهشگر حوزه حقوق فناوری ضمن اشاره به ماده ۱۲ قانون تجارت الکترونیکی اضافه کرد: بر طبق این ماده، ارزش اثباتی داده پیام فقط به علت الکترونیکی بودن آن قابل رد نیست و دادگاه می تواند با بررسی شرایط و قرائن موجود، از این داده ها در رسیدگی استفاده نماید.
این حقوقدان افزود: رویه دادگاه ها در خیلی از موارد به این صورت است که داده ها و پیام های ارایه شده جهت بررسی صحت و اصالت به کارشناس رسمی ارجاع می شود. در چنین شرایطی، دستگاه مبدأ که پیام از آن ارسال شده و دستگاه مقصدی که پیام در آن دریافت شده است، می تواند در اختیار کارشناس قرار گیرد تا اصالت داده ها بررسی شود.
وی خاطرنشان کرد: روشهای مختلفی جهت بررسی صحت پیام ها وجود دارد و کارشناس می تواند بررسی کند که آیا داده ای در راه دستکاری، حذف یا تغییر یافته است یا خیر.
پیام رسان خارجی هم قابل بررسی است
رستم زاده رنانی اظهار داشت: صرف این که یک پیام در یک پیام رسان خارجی قرار دارد، به این معنا نیست که دادگاه ایران نمی تواند در رابطه با صحت آن بررسی انجام دهد؛ هرچند دسترسی و بررسی اطلاعات در پیام رسان های خارجی نسبت به پیام رسان های داخلی با محدودیت های بیشتری روبروست.
وی اضافه کرد: در پیام رسان های داخلی، در صورت وجود دستور قضایی، دادگاه می تواند با شرکت عرضه کننده خدمات مکاتبه و اطلاعات مربوط را بررسی کند؛ چونکه این اقدام در قالب استثنائات قانونی مربوط به حریم خصوصی صورت می گیرد. اما در پیام رسان های خارجی، مسیر بررسی متفاوت می باشد و دادگاه بیشتر ناگزیر به استفاده از ظرفیت کارشناسی و بررسی فنی ادله موجود خواهد بود.
کارشناس چه طور اصالت پیام را بررسی می کند؟
این پژوهشگر حقوق فناوری در رابطه با نقش کارشناسان فنی و مخابرات اظهار نمود: کارشناس فنی می تواند اطلاعات موجود در تلفن همراه و سایر تجهیزات را بررسی کند و کارشناسان حوزه مخابرات نیز می توانند در مواردی صحت انتساب یک حساب کاربری به یک شخص را مورد بررسی قرار دهند؛ چونکه در خیلی از پیام رسان ها، آغاز فعالیت کاربر با ارسال یک پیامک یا کد تأیید به شماره تلفن همراه به انجام می رسد و این فرایند می تواند در سوابق مخابراتی قابل بررسی باشد.
وی اضافه کرد: حتی اگر فردی تلفن همراه خویش را از دست داده باشد، درصورتیکه دستگاه یا تجهیزات دیگری که اطلاعات مربوط به حساب یا پیام ها روی آن وجود دارد در اختیار کارشناس قرار گیرد، بررسی فایل ها و داده های محلی می تواند اطلاعاتی در رابطه با وصول و ثبت پیام ها ارایه کند و کارشناس بر مبنای آن گزارش نسبتاً مطمئنی عرضه نماید.
اسکرین شات دلیل قطعی دعوا نیست
رستم زاده رنانی تاکید کرد: علیرغم این ظرفیتهای فنی و کارشناسی، اسکرین شات یا پیام الکترونیکی به تنهایی دلیل قطعی و کافی برای اثبات دعوا نیست و بیشتر می تواند در چارچوب اماره قضایی به قاضی در تصمیم گیری کمک نماید.
وی اخطار داد: اتکای صرف و صددرصدی به یک اسکرین شات می تواند اشتباه جدی باشد و حتی در صورت استناد نادرست، زمینه ورود خسارت مادی، معنوی و حتی تبعات کیفری را فراهم آورد.
جعل صوت؛ وقتی فایل صوتی هم قابل اعتماد نیست
این حقوقدان در ادامه ضمن اشاره به نمونه هایی از سوءاستفاده از صدای شبیه سازی شده افراد اظهار داشت: گاها پیش آمده افزاد اعلام نموده اند که فردی با استفاده از صدای شبیه سازی شده یکی از نزدیکانشان با او تماس گرفته و درخواست مبلغی کرده است. اما بعد از آنکه برای اطمینان بیشتر فرد با آن آشنا تماس گرفته، مشخص شد اساساً چنین تماسی برای این درخواست از جانب آن فرد مطرح نشده است.
وی اضافه کرد: نمونه های بزرگ تری نیز در جهان اتفاق افتاده است. به عنوان نمونه، مدیرعامل یکی از شعب شرکت های نفتی بزرگ در انگلستان ایمیلی از مدیر شعبه در آلمان دریافت کرد که در آن درخواست انتقال فوری حدود دو میلیون دلار در چارچوب رمزارز عنوان شده بود. بعد از ارسال ایمیل، تماس تلفنی نیز برقرار شد و صدای فرد بشکل خیلی دقیقی شبیه سازی شده بود. مبلغ منتقل شد و تقریبا یکروز بعد مشخص شد که این ارتباط جعلی بوده است.
حتی تأیید تماس تلفنی، اصالت محتوای آنرا ثابت نمی کند
رستم زاده رنانی افزود: حتی در پرونده های داخلی نیز امکان چنین اتفاقی وجود دارد. در یک پرونده مربوط به معامله زمین در یکی از روستاهای یاسوج، خریدار برای اثبات ادعای خود یک فایل صوتی از مکالمه با فروشنده ارایه کرده بود. استعلام از مخابرات نیز نشان می داد در همان تاریخ و زمان تماس برقرار شده است.
وی اظهار داشت: قاضی پرونده با عنایت به شرایط، مبحث را به کارشناس رسمی حوزه فناوری اطلاعات ارجاع داد. کارشناس بعد از بررسی مشخص کرد بخشی از صوت که منتسب به فروشنده بود، با استفاده از الگوریتم های هوش مصنوعی شبیه سازی شده است. این شبیه سازی به اندازه ای دقیق بود که شباهت خیلی بالایی با صدای حقیقی فرد داشت.
این پژوهشگر حقوق فناوری تاکید کرد: بدین سبب امکان چنین کلاهبرداری هایی بطور قطع وجود دارد، اما حتی در این موارد نیز هوش مصنوعی به خودی خود مسئولیت حقوقی یا کیفری ندارد و مسئولیت باید متوجه شخصی باشد که این فرایند را ایجاد، برنامه ریزی یا مورد استفاده قرار داده است.
عصر هوش مصنوعی و اهمیت کارشناسی ادله
وی در رابطه با اعتبار ادله الکترونیکی در دادگاه ها اظهار داشت: توسعه هوش مصنوعی سبب شده اعتبارسنجی ادله الکترونیکی اهمیت بیشتری پیدا کند. صرف وجود یک فایل صوتی، تصویر یا ویدئو نمی تواند به تنهایی به مفهوم صحت محتوای آن باشد و با عنایت به امکان تولید و شبیه سازی محتوا، بررسی فنی منشاء و اصالت داده ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
به گفته وی، در چنین شرایطی نقش کارشناسان رسمی حوزه فناوری اطلاعات و ابزارهای تخصصی برای تشخیص اصالت فایل ها، صداها، تصاویر و سایر داده های دیجیتال بیشتر از گذشته اهمیت پیدا می کند.
منبع: limooblog.ir
این مطلب لیمو بلاگ را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط در لیموبلاگ
نظرات بینندگان لیموبلاگ در مورد این مطلب